Đường trần - Ngọn lửa không bao giờ tắt của Tố Nga

Câu chuyện 'một mình một vụ kiện da cam' của bà Trần Tố Nga đang được tất cả những người quan tâm đến chiến tranh Việt Nam trên thế giới theo dõi.

03:08 - 31/08/2017
01-1504146379.jpg
Bà Trần Tố Nga đang kể lại quá trình hình thành quyển tự truyện Đường trần - Ảnh: L.Điền

Còn cuộc đời của bà với 76 năm dằng dặc những yêu thương - mất mát, hạnh phúc - đau khổ, lý tưởng - vỡ mộng - kiên nhẫn bước tiếp... cùng với lịch sử đất nước, dân tộc thì chỉ có những người thân thiết mới biết, mà cũng chỉ là biết “phần nổi của tảng băng”.

Hôm nay, một phần của “phần chìm” ấy được phát lộ ra bằng cuốn tự truyện Đường trần - Ngọn lửa không bao giờ tắt.

Năm 2016, bà Trần Tố Nga cho ra mắt cuốn sách Ma Terre Empoisonnée (Mảnh đất bị nhiễm độc của tôi) viết bằng tiếng Pháp, nói với thế giới về chiến tranh Việt Nam và chất độc da cam qua trải nghiệm của mình.

Cuốn sách đã lấy được nước mắt người đọc, khiến nhiều người Pháp, người Mỹ thêm hiểu, thêm yêu Việt Nam, thêm nhiệt tâm ủng hộ vụ kiện của nạn nhân chất độc da cam mà bà là đại diện.

Thế mà Đường trần năm 2017 viết bằng tiếng Việt lại vẫn là một thử thách với ngòi bút nhà báo của bà:

Mới đầu, tôi định sẽ dịch lại cuốn sách đã viết, nhưng bắt tay vào thì không thể.

Đây là ngôn ngữ mẹ đẻ của tôi. Cảm xúc của tôi sôi trào lên, ký ức quay về ào ạt.

Một cuốn sách mới đã ra đời, viết ngày viết đêm chạy đua với thời điểm tôi chờ lên bàn đại phẫu cắt khối u ung thư, biên tập lại trong thời gian xạ trị.

76 tuổi, đây là những lời tôi muốn kể lại cho thế hệ sau: cuộc đời, lý tưởng của tôi, lựa chọn của tôi, nhận thức, trăn trở, day dứt của tôi.

Của tôi và của cả thế hệ tôi, thế hệ cha mẹ, ông bà, tổ tiên tôi...”.

Đường trần của bà vì thế rất riêng và rất chung. Là câu chuyện cuộc đời của cô bé Trần Tố Nga với mẹ (liệt sĩ Nguyễn Thị Tú, được TP.HCM đặt tên cho một con đường ở Q.Bình Tân), bà ngoại (bà mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Mẹo), các con Việt Hải, Việt Hồng, Việt Liên, với bạn bè, đồng đội, nhưng lại cũng là lựa chọn của cả dân tộc, của những gia đình miền Nam trong Cách mạng Tháng Tám, kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, xây dựng hòa bình.

Cũng là chuyện tập kết, học sinh miền Nam học tập trên đất Bắc; chuyện vượt Trường Sơn trở lại chiến đấu ở miền Nam; chuyện hoạt động nội thành rồi bị bắt, bị tra tấn, sinh con trong tù; chuyện vất vả thiếu thốn, xoay trở cười ra nước mắt thời bao cấp...

Nhưng đây lại là chuyện của Trần Tố Nga, một cô gái xinh đẹp, thông minh, sắc sảo với tình yêu nước, yêu sự thật, công bằng, tự do được trao truyền từ trong gia đình, gia tộc.

“Đường trần” của cô vì thế mà gập ghềnh, sỏi đá, không rực rỡ lý tưởng, chẳng phơi phới niềm tin. Trải dài là nước mắt của cô gái quá nhiều suy tư nên đã nhận ra rất sớm những ảo tưởng, sai lầm, ấu trĩ; quá nhạy cảm nên mau thất vọng khi nhìn được những mặt trái của con người; quá thẳng thắn nên phải gánh chịu nhiều thiệt thòi, oan khiên, ấm ức; bên cạnh đó lại còn những oan nghiệt của lịch sử gieo xuống số phận của từng người, từng thế hệ trong gia đình...

Thế nhưng, cũng suốt “đường trần”, không đọc được một lời than trách, tuyệt vọng, bất mãn. Bao giờ cô gái ấy cũng chọn được cho mình một thái độ, một lối đi để hóa giải, một niềm hạnh phúc dù đau đớn, nhọc nhằn và cô đơn.

76 tuổi, bà Trần Tố Nga viết: “Hạnh phúc và may mắn cho những ai đến cuối đời có thể tự nhủ: nếu được đi trở lại, tôi sẽ lại đi đường này...”.

Và bà nói: “Tôi ư? Tôi cũng sẽ đi lại con đường này, dù nó thấm đầy máu và nước mắt của chính tôi. Tôi không nuối tiếc”.

Động lực của lời khẳng định ấy chính là “ngọn lửa không bao giờ tắt”.

Ngọn lửa từ những câu chuyện thật, máu thật, nước mắt thật, nóng rẫy trên mỗi dòng chữ, trang sách.

Ngọn lửa cho bà sức mạnh để vượt qua tuổi tác, qua hàng chục thứ bệnh trọng, tiếp tục mạnh mẽ để kiện 19 công ty hóa chất Mỹ trên tòa án quốc tế đòi lại công bằng cho các nạn nhân chất độc da cam.

Ngọn lửa mà hôm nay bà muốn truyền lại cho thế hệ trẻ vì “Đường trần của các bạn sẽ gian nan hơn cả chúng tôi.

Không được phép hồn nhiên như chúng tôi ngày xưa, các bạn sẽ phải dùng tất cả tri thức và sự sáng suốt, tất cả tình yêu và trách nhiệm với đất nước mới có thể nhận ra những kẻ thù, quanh mình và trong mình”.

Nguồn: tuoitre.vn

​Người phán xử: khán giả đến cuối vẫn phải đoán già đoán non ​Người phán xử: khán giả đến cuối vẫn phải đoán già đoán non XÃ HỘI
Chỉ còn một tập nữa là người phán xử kết thúc, tuy nhiên bộ phim này vẫn khiến người xem phải “hại não” với những câu hỏi: Lê Thành là con ai, công an chìm K3 là ai?
​Triển lãm gần 400 kỷ vật lịch sử ngành công an ​Triển lãm gần 400 kỷ vật lịch sử ngành công an XÃ HỘI
Ngày 31-8, Viện lịch sử công an phối hợp cùng công an TP Đà Nẵng và Sở Văn hóa thể thao Đà Nẵng khai mạc triển lãm Kỷ vật lịch sử công an nhân dân - Dấu ấn thời gian.
​Clip cười với Next top model phiên bản làng hài ​Clip cười với Next top model phiên bản làng hài XÃ HỘI
Vừa choảng nhau trên sân khấu vừa cả gan bắt giám khảo 'im đi', đội Tươi khiến giám khảo Việt Hương cười không ngừng với màn 'Next top model' phiên bản Làng hài mở hội đêm 30-8.
Xin lỗi vì Phụ nữ có ngực để có vẻ trưởng thành và hấp dẫn? Xin lỗi vì Phụ nữ có ngực để có vẻ trưởng thành và hấp dẫn? XÃ HỘI
Nhà xuất bản Usborne, nhà xuất bản hàng đầu của Anh chuyên về các ấn phẩm dành cho trẻ em, vừa phải xin lỗi về một nội dung trong cuốn sách giáo dục giới tính dành cho bé trai của họ.
Giải Mai vàng 2017 sớm khởi động với 32 sô diễn miễn phí Giải Mai vàng 2017 sớm khởi động với 32 sô diễn miễn phí XÃ HỘI
Dù đến tháng 1-2018 mới diễn ra Lễ trao giải Mai Vàng lần thứ 23 nhưng ban tổ chức giải Mai Vàng, báo Người Lao Động đã vừa công bố một lịch trình dài hơi, xôm tụ cho mùa giải năm nay với 32 sô diễn miễn phí.
Nói không với ngà voi - chiến dịch cứu loài voi khỏi họa tuyệt chủng Nói không với ngà voi - chiến dịch cứu loài voi khỏi họa tuyệt chủng XÃ HỘI
Hoa hậu Phạm Hương, á hậu Lệ Hằng và MC Trác Thúy Miêu là ba đại sứ thiện chí của chiến dịch 'Nói không với ngà voi', vừa chính thức ra mắt vào sáng 30-8 tại TP.HCM.
Lan Khuê hoá Bướm Tiên trong show của nhà thiết kế điên nhất Việt Nam Lan Khuê hoá Bướm Tiên trong show của nhà thiết kế điên nhất Việt Nam XÃ HỘI
Bộ sưu tập Cocoon với những hình ảnh tinh tế nhưng vẫn lộng lẫy và rực rỡ đúng tên khu vườn thần tiên của Võ Công Khanh đã chính thức ra mắt khán giả mộ điệu.
Hồng Vân tuyên bố sẽ giảm cân cùng Bước nhảy ngàn cân Hồng Vân tuyên bố sẽ giảm cân cùng Bước nhảy ngàn cân XÃ HỘI
Chương trình Bước nhảy ngàn cân mùa 3 sẽ chính thức trở lại với tập đầu tiên, phát sóng lúc 21h ngày 3-9 trên kênh VTV3. Trong tập này, 16 mỹ nam - mỹ nữ ngàn cân sẽ tranh tài đối kháng, loại nhau trực tiếp trên sàn nhảy.
Mùa Vu Lan, nghe Ngãi mẹ sinh thành của nhóm Xẩm Hà Thành Mùa Vu Lan, nghe Ngãi mẹ sinh thành của nhóm Xẩm Hà Thành XÃ HỘI
Nhóm Xẩm Hà Thành lần thứ hai tổ chức đêm nhạc riêng vào tối 30-8 tại rạp Hồng Hà (51 Đường Thành, Hà Nội) với những bài xẩm, chầu văn, ca khúc nhạc mới… về ơn sinh thành.
10 phim tình cảm lãng mạn nhất của Âu châu từ 2010 đến nay 10 phim tình cảm lãng mạn nhất của Âu châu từ 2010 đến nay XÃ HỘI
Không chỉ có những tác phẩm arthouse nổi danh, trang Taste of Cinema còn mang đến một khía cạnh khác của các nhà làm phim châu Âu, qua thể loại tình cảm lãng mạn với 10 đề cử tiêu biểu.
Mua cổ vật 8 bước, nguy cơ bảo tàng chảy máu... Mua cổ vật 8 bước, nguy cơ bảo tàng chảy máu... XÃ HỘI
Quy trình làm thủ tục để các bảo tàng được duyệt mua hiện vật đang rất nhiêu khê, khiến cho các bảo tàng công lập đang ít dần cơ hội mua được các hiện vật quý giá, và tạo nguy cơ chảy máu cổ vật, hiện vật.
Thiền sư Thích Nhất Hạnh về Việt Nam tịnh dưỡng 48 Thiền sư Thích Nhất Hạnh về Việt Nam tịnh dưỡng 48 XÃ HỘI
Trưa 29-8, Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã về Việt Nam trên chuyến bay của hãng hàng không Bangkok Airways xuất phát từ Thái Lan, đáp xuống sân bay quốc tế Đà Nẵng lúc 12h35.